Van complexe systeemlogica naar heldere kaartbeelden
In opdracht van VRO werkte Generation.Energy aan het ontwerpproces en de cartografie van de Ontwerp-Nota Ruimte. We werkten vooral aan het integrale thema Economie & Energie. De koers is door de ministeries bepaald, maar werd mede gevoed en geïnspireerd door ons ontwerpend onderzoek. Uiteindelijk vertaalden wij de complexe systeemlogica naar heldere kaartbeelden die helpen richting te geven en keuzes voor de lange termijn inzichtelijk maken.
Ontwerpend onderzoek
Om de complexe puzzel van ruimtelijke keuzes voor heel Nederland te leggen, hebben we samen met onze partners en opdrachtgevers een proces doorlopen waarin kaarten een belangrijke rol speelden. De kaarten waren daarbij niet alleen het eindproduct maar gedurende het proces ook nadrukkelijk een tussenproduct. De kaarten werden zo een katalysator van ideeën en de visualisatie van onderzoek naar de ruimtelijke consequenties van bepaalde keuzes of prioriteiten. Bovendien was er regelmatig wisselwerking tussen de verschillende thema’s, waardoor onze kaarten van Economie en Energie ook beïnvloed werden door bijvoorbeeld onderzoek rondom Wonen of Water.
“Nooit eerder zijn energie en economie, wonen, natuur, landbouw, water en andere thema’s zo integraal en in samenhang verbeeld.”
— Pieter van Os, stedenbouwkundig ontwerper bij Generation.Energy
Uit de Nota:
“In 2050 is het energienetwerk verzwaard en versterkt, is netcongestie opgelost en draait de samenleving grotendeels op duurzame elektriciteit in plaats van op gas. Op nationale schaal hebben we de vijf energie-intensieve industrieclusters versterkt. Hier liggen de zeehavens van nationaal belang: Groningen (Eemshaven/Delfzijl), Noordzeekanaalgebied, Rotterdam, Moerdijk en Vlissingen/Terneuzen. Energie vanaf zee komt er aan land en wordt omgezet en opgeslagen. Er zijn belangrijke basisindustrieën voor open strategische autonomie en een brede economie gevestigd. Rond Chemelot in Zuid-Limburg bevindt zich een clustering van een hoogwaardige chemische industrie.
Deze grote clusters voor energie en energie-intensieve industrie vormen knooppunten in een internationaal netwerk van corridors voor vervoer van goederen en grondstoffen en van energiedragers. Deze corridors lopen vanuit de IJmond, Rotterdamse haven en Vlissingen richting het oosten en zuidoosten.”
Uit de Nota:
“De corridors worden aangevuld met buisleidingen voor vervoer van energiedragers. Zoals de waterstofbackbone, die in een grote cirkel de belangrijkste plekken van opwek en gebruik van waterstof verbindt, en de Delta Rhine Corridor vanuit de Rotterdamse haven, via Moerdijk, en vanaf daar verdere verbindingen naar Zuid-Limburg en naar het Roergebied. Regio’s worden bediend door een verzwaard hoogspanningsnetwerk. Al deze netwerken en clusters zijn weer onderdeel van een groter Noordwest-Europees systeem voor energie, vervoer en economie, en functioneren dus ook grensoverschrijdend. Verbindingen en clusters ondersteunen de stedelijke en economische ontwikkeling van de regio’s.”
Samenwerking
Het was geweldig voor ons (Michiel, Taco, Pieter en Anmol) om samen te werken met het inspirerende team van PosadMaxwan strategy x design (Emile, Ganesh, Jos en Niek), Defacto Urbanism (Anne Loes, Mona, Jens en Hidde), FABRICations. (Rens, Samuel en Duong), BRIGHT Cooperative (Gerjan) en Felixx Landscape Architects & Planners (Michiel en Luiz) en het inspirerende en hardwerkende team van VRO (Elien, Errik, Simon) en de andere betrokkenen en betrokken departementen.
