Ontwerpend onderzoek naar Decentrale ontwikkelingen in het energiesysteem
De energietransitie ontwikkelt zich steeds sterker richting decentrale, flexibele en collectieve energiesystemen. Energie wordt steeds vaker lokaal opgewekt, opgeslagen en gedeeld via bijvoorbeeld energiehubs, warmtenetten en energiegemeenschappen. Deze ontwikkeling vraagt om een andere manier van ruimtelijk plannen, waarin energie en ruimte expliciet met elkaar worden verbonden. Het ontwerpend onderzoek naar de decentrale ontwikkeling van het energiesysteem in Nederland richt zich op de relatie tussen ruimte en energie.
In het ontwerpend onderzoek staan energieconfiguraties centraal: combinaties van energiebouwstenen (opwek, opslag, transport en gebruik) die worden gekoppeld aan ruimtelijke structuren zoals woningen, wijken en landbouwgebieden.
Door gebiedsgericht te ontwerpen wordt inzichtelijk hoe vraag en aanbod van energie ruimtelijk samenhangen en welke gevolgen dit heeft voor ruimtegebruik, infrastructuur en ruimtelijke kwaliteit. Het project draagt bij aan de ontwikkeling van energieplanologie als integrale werkwijze binnen de ruimtelijke ordening en de energietransitie.
Dit project is uitgevoerd in samenwerking met Urban Synergy en Bright, in nauwe afstemming met Het Rijk, provincies, gemeenten en netbeheerders. In verschillende regio’s is geëxperimenteerd met decentrale energiesystemen. Deze praktijkgerichte aanpak maakt zichtbaar hoe energieopgaven kunnen worden geïntegreerd in omgevingsvisies en ruimtelijke plannen. De resultaten ondersteunen de verdere ontwikkeling van instrumenten binnen de Omgevingswet en dragen bij aan betere regionale samenwerking en uitvoerbaarheid van de energietransitie.
Het onderzoek maakt onderdeel uit van de Versterking van decentrale ontwikkelingen in het energiesysteem | Kamerstuk | Rijksoverheid.nl van 13 april 2026.
